Doktorat Honoris Causa
Podczas Święta Uczelni, 24 kwietnia 2026 roku, tytułem Doktora Honoris Causa UKW zostanie uhonorowany prof. dr hab. inż. Józef Kubik.
Promotor:
dr hab. inż. Mieczysław Cieszko, prof. uczelni.
Recenzenci:
- prof. dr hab. inż. Tomasz Łodygowski - Politechnika Poznańska,
- prof. dr hab. inż. Michał Basista - Instytut Podstawowych Problemów Techniki Polskiej Akademii Nauk.
Profesor dr hab. inż. Józef Kubik urodził się 16 marca 1944 roku w Janowicach k. Bielska-Białej. Studia wyższe odbył w Politechnice Poznańskiej i uzyskał stopień magistra inżyniera o specjalności mechanika. W 1972 roku uzyskał stopień naukowy doktora nauk technicznych w dyscyplinie mechanika.
W latach 1974–1996 związany był z Instytutem Podstawowych Problemów Techniki (IPPT) Polskiej Akademii Nauk w Warszawie i podjął się nowej tematyki badawczej – mechaniki i fizyki materiałów porowatych nasyconych płynami. Modelowanie oraz eksperymentalne badania materiałów porowatych nasyconych i nienasyconych cieczą, realizowane na poziomie makrokontynualnym w ramach racjonalnej mechaniki ośrodków wielofazowych, stanowiły główny nurt badań.
Istotny wpływ na rozwój tej tematyki w ośrodku poznańskim miała współpraca Profesora z ówczesnym dyrektorem ds. naukowych IPPT PAN prof. Włodzimierzem Derskim, który podjął starania na rzecz powołania w Poznaniu nowej jednostki PAN – Samodzielnej Pracowni Teorii Konsolidacji i Termodyfuzji, podległej Dyrekcji IPPT PAN w Warszawie. Profesor Kubik przyjął obowiązki kierownika powołanej jednostki PAN w latach 1974–1978, tj. do chwili wyjazdu na roczny staż naukowy realizowany na Wydziale Aeronautyki Uniwersytetu w Kioto.
W 1982 roku na podstawie wyników badań w obszarze mechaniki materiałów porowatych, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu struktury porów na procesy deformacji takiego ośrodka, uzyskał stopień naukowy doktora habilitowanego, przedkładając rozprawę pt. Mechanika silnie odkształcalnych ośrodków o anizotropowej przepuszczalności (Prace IPPT PAN, Warszawa 1981). W latach 1983–1996 kierował Pracownią Mechaniki Materiałów Porowatych w Zakładzie Aeroakustyki IPPT PAN. Tytuł profesora nauk technicznych otrzymał w 1992 roku.
W 1996 roku podjął pracę na Wydziale Matematyki i Techniki Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Bydgoszczy (późniejszy Uniwersytet Kazimierza Wielkiego). Ten okres aktywności zawodowej (1996–2020) zaowocował istotnymi osiągnięciami w badaniach teoretycznych i eksperymentalnych materiałów porowatych wspieranych oprogramowaniem informatycznym, jak też powiększaniem liczby kadry i jej stopni naukowych uzyskanych w ramach utworzonej Katedry, a następnie Instytutu Mechaniki i Informatyki Stosowanej w bydgoskiej uczelni pod kierownictwem Profesora.
Uzyskane wyniki badań zostały opublikowane w licznych autorskich i współautorskich artykułach w renomowanych czasopismach naukowych o zasięgu międzynarodowym, a także w pierwszej polskiej monografii z tej dziedziny pt. Podstawy dynamiki nasyconych ośrodków porowatych (J. Kubik, M. Cieszko i M. Kaczmarek, IPPT PAN, Warszawa 2000) oraz w syntetycznym opracowaniu monograficznym pt. Mechanika przepuszczalnych materiałów o złożonej strukturze porów, zawierającym wyniki trzyletnich badań wykonanych w IPPT PAN, w ramach grantu Komitetu Badań Naukowych nr 3000 149 101 (1991–1994).
Łączny dorobek naukowy Profesora Kubika tworzy ponad 240 pozycji, w tym: 10 opracowań zwartych (monografii, podręczników i skryptów), 130 oryginalnych publikacji naukowych, których jest autorem lub współautorem, oraz ponad 100 referatów i komunikatów prezentowanych na krajowych i zagranicznych konferencjach naukowych. Profesor był promotorem 5 doktorów, 80 magistrów i ponad 60 inżynierów. Był recenzentem w 10 przewodach habilitacyjnych, w 9 przewodach doktorskich oraz 12 postępowaniach o tytuł profesorski. Kierował, a także uczestniczył jako wykonawca w realizacji 16 projektów badawczych i opracowań dla przemysłu, w tym: w 8 grantach KBN oraz 5 opracowaniach dla przemysłu i w 2 projektach Unii Europejskiej.
Organizował lub współorganizował 16 naukowych konferencji i sesji, wśród których uwagę zwraca Kolokwium Euromech 264 (Poznań, 1990) oraz 8 polsko-ukraińskich cyklicznych (odbywających się co 2 lata) konferencji INTERPOR zapoczątkowanych w 2002 roku przez Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy i Lwowskie Centrum Matematycznego Modelowania Ukraińskiej Akademii Nauk. Współdziałał i współprzewodniczył w przygotowaniach i w przebiegu I Kongresu Mechaniki Polskiej (Warszawa, 2007), był członkiem Komitetu Naukowego i Komitetu Honorowego odpowiednio II (2011) i III (2015) Kongresu Mechaniki Polskiej, współdziałał przy organizacji Wystawy Osiągnięć Polskiej Mechaniki podczas XXI Światowego Kongresu Mechaniki (Warszawa, 2004).
Przebywał na licznych stażach naukowych: w Instytucie Automatyki Politechniki Łódzkiej, w Międzynarodowym Centrum Mechaniki w Udine we Włoszech, w Instytucie Wymiany Masy i Ciepła Białoruskiej Akademii Nauk w Mińsku, w Centrum Fizyki w Bad Honnef w Niemczech, w Instytucie Mechaniki Czechosłowackiej Akademii Nauk w Pradze, a także był stypendystą Japan Society for the Promotion of Science na Wydziale Aeronautyki Uniwersytetu w Kioto.
Jako wizytujący Profesor współpracował z wieloma zespołami badawczymi i wygłaszał wykłady na kilkunastu uniwersytetach europejskich: w Uniwersytecie J. Fouriera w Grenoble, Uniwersytecie Technicznym w Essen, Uniwersytecie Strathclyde w Glasgow, Uniwersytecie w Lille, Uniwersytecie La Sapienza w Rzymie oraz w Lwowskim Centrum Matematycznego Modelowania Ukraińskiej Akademii Nauk.
Wielokrotnie był wybierany do komitetów i gremiów akademickich, m.in. do: Komitetu Mechaniki PAN – przez cztery kadencje (1999–2015); Rady Naukowej IPPT PAN w Warszawie – przez cztery kadencje (1989–2006); Rady Naukowej Instytutu Budownictwa Wodnego PAN w Gdańsku – przez dwie kadencje (2002–2006). Był wybrany do komitetów redakcyjnych czasopism międzynarodowych: „International Journal of Damage Mechanics”, „Journal of Theoretical and Applied Mechanics”, „Acta Mechanica et Automatica”.
W latach 2001–2005 był powołany przez Ministra Środowiska w skład Państwowej Rady Ochrony Środowiska. Przez wiele lat brał aktywny udział w działalności Polskiego Towarzystwa Mechaniki Teoretycznej i Stosowanej (PTMTS), pełniąc powierzone przez delegatów funkcje, m.in.: Wiceprzewodniczącego Zarządu Poznańskiego Oddziału PTMTS, Sekretarza Generalnego PTMTS (1996–2000) przez dwie kadencje, Wiceprzewodniczącego (2001–2003) oraz Przewodniczącego Zarządu Głównego PTMTS (2003–2007) przez dwie kadencje. Obecnie jest Członkiem Honorowym PTMTS. Był także członkiem Bydgoskiego Towarzystwa Naukowego.
Z Uniwersytetem Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy i jego poprzedniczkami (WSP i Akademią Bydgoską) Profesor Kubik był związany od wielu lat jako dodatkowym miejscem pracy, w którym prowadził działalność dydaktyczną i wspierał rozwój młodej kadry dydaktyczno-naukowej Uczelni.
Dzięki staraniom Profesora w 2001 roku w UKW uruchomiono Środowiskowe Studia Doktoranckie w dyscyplinach: mechanika, informatyka i inżynieria materiałowa, przy merytorycznej współpracy z IPPT PAN i akceptacji Ministra Edukacji Narodowej. Umożliwiło to kształcenie specjalistów w dyscyplinach bardzo potrzebnych w środowisku bydgoskim. Dynamiczny rozwój naukowy tego Instytutu przyczynił się do uzyskania uprawnień do doktoryzowania w UKW z dyscypliny mechanika (2009) oraz stworzył podstawy do powołania dwóch podstawowych jednostek – Wydziału Mechatroniki i Wydziału Informatyki UKW.
Profesor Kubik zaznaczył swój udział w życiu organizacyjnym Uniwersytetu. Pełnił funkcje m.in. Prodziekana ds. Nauki na Wydziale Matematyki, Fizyki i Techniki, Prorektora ds. Nauki i Współpracy z Zagranicą UKW (dwie kadencje) oraz funkcję Rektora UKW (dwie kadencje). Przy jego dużym zaangażowaniu wypracowany i wdrożony został Plan rozwoju UKW na lata 2006–2010, którego realizacja skutkowała zwiększeniem liczby uprawnień akademickich oraz powołaniem trzech nowych wydziałów Uniwersytetu, a także zwiększeniem liczby kierunków studiów. Poszerzoną perspektywę rozwojową Uniwersytetu opracowaną pod Jego kierownictwem zaprezentowano w Strategii rozwoju UKW na lata 2011–2015 przy szerokim udziale kadry akademickiej. Uniwersytet wzbogacił się o bardzo potrzebne inwestycje: Bibliotekę Uniwersytecką, Centrum Edukacji i Kultury Fizycznej, ponadto odrestaurowane zostały historyczne obiekty UKW.
Profesor Józef Kubik zakończył czynną działalność akademicką w roku 2020, po 52 latach aktywności zawodowej.